Błędne przekonania a zachowanie dziecka

Błędne przekonania a zachowanie dziecka
20 czerwca 2017 Iwona Michniewicz

Jak sądzisz dlaczego twoje dziecko zachowuje się źle? Oooops co to za pytanie?

Dziecko często zachowuje się adekwatnie do wieku, a tylko my – dorośli stwierdzamy, że to „złe” zachowanie.

Nikt nas w szkole nie uczył psychologii rozwojowej dziecka i nie przygotował w ten sposób do roli rodzica. Gdyby każdy wiedział, że dziecko w trzecim roku życia nie jest w stanie ogarnąć związków przyczynowo skutkowych to nie stawiałby dwulatka do kąta za „nieodpowiednie” zachowanie.

Dzieci bywają marudne, z naszego punktu widzenia „niegrzeczne” np. dlatego, że są spragnione, głodne czy przemęczone. Jeśli dziecko śpi 8 godzin zamiast 12 to kto jest za to odpowiedzialny? Jego układ nerwowy jest wtedy dodatkowo obciążony i trudno się z nim „dogadać”.

Każdy rodzic powinien więc często zadawać sobie pytanie: jak JA przyczyniam się do „niegrzecznych” zachowań mojego dziecka? Swoimi dotyczącymi go decyzjami. Swoimi kierowanymi do niego tekstami. Swoimi emocjami, nad którymi nie panuję, a chciałabym, żeby dziecko to potrafiło?

Kiedy lepiej zrozumiesz zachowanie swoje i dzieci – będziesz skuteczniejszym rodzicem.

Jednym z podstawowych założeń pozytywnej dyscypliny jest to, że dziecko „niegrzeczne” to dziecko zniechęcone czyli takie którego potrzeby przynależności i znaczenia nie są zaspokojone w wystarczającym stopniu.

Rudolf Dreikurs opisał cztery błędne cele – czyli fałszywe przekonania dzieci o tym co pozwoli im osiągnąć przynależność i znaczenie. Potrzeba ta jest dla dzieci szczególnie ważna, ale niestety droga do jej zaspokajania bardzo często jest błędna.

Błędny cel: NADMIERNA UWAGA wynika z przekonania: „przynależę tylko gdy jestem w centrum zainteresowania”

Błędny cel: WŁADZA wynika z przekonania: „przynależę tylko gdy rządzę albo przynajmniej nie pozwalam tobie rządzić mną”

Błędny cel: ZEMSTA wynika z przekonania: „nie jestem dla Ciebie ważny – to mnie rani a więc ja mam prawo ranić ciebie”

Błędny cel: BRAK WIARY W SIEBIE wynika z przekonania „nie jestem w stanie w żaden sposób uzyskać przynależności i znaczenia, więc poddaję się” – dziecko wówczas często się izoluje.

To wszystko dzieję się oczywiście poza świadomością. Gdyby rodzice zapytali „dlaczego tak się zachowujesz?” dziecko nie potrafi odpowiedzieć lub odpowiada w sposób, który jest w jego świadomości. Tymczasem w podświadomości powstało jedno z błędnych przekonań. Jeśli rodzic potrafi to odkryć ma szansę zadbać o najważniejsze potrzeby dziecka i zminimalizować „nieodpowiednie” zachowania.

Doprecyzujmy o co chodzi z uwagą: Każdy człowiek lubi budzić czyjeś zainteresowanie. I to jest OK. Dlatego błędnym celem nie jest uwaga jako taka, ale „nadmierna uwaga”. Taka, która utrudnia rodzinie funkcjonowanie. Dziecko domaga się uwagi tu i teraz nie zważając na okoliczności (np. na to, że właśnie prowadzisz rozmowę telefoniczną z szefem, czy przewijasz młodsze rodzeństwo i nie możesz zostawić dzidziusia na przewijaku). Receptą jest ZADANIE dla takiego dziecka na ten moment. Np. w trakcie rozmowy dajesz konkretne zadanie – „patrz na małą wskazówkę na zegarku. Zanim przekroczy 12-tkę 3 razy – ja skończę rozmowę i będę dla Ciebie” albo po prostu głaszczesz dziecko po plecach dając mu do zrozumienia, że je kochasz i jest dla Ciebie ważne. Często taki niewerbalny sygnał wystarczy. Kiedy mówisz poirytowanym tonem: „poczekaj chwilę, nie teraz, daj mi skończyć” dziecko tym bardziej czuje się odepchnięte (a więc nie przynależy) więc będzie podejmowało działania byś jednak zwróciła na nie uwagę.

W poniższej tabeli znajdziesz sposoby radzenia sobie w sytuacjach, gdy Twoje dziecko tkwi w błędnym przekonaniu .

W identyfikacji błędnych celów może Ci pomóc analiza własnych uczuć i reakcji dziecka. A jak zidentyfikujesz co tak naprawdę kryje się pod danym zachowaniem – możesz świadomie, racjonalnie zareagowaćJ

Błędny celJak TWOJE UCZUCIA w trudnej sytuacji z dzieckiem mogą pomóc zidentyfikować jego  błędny cel?Jak sobie radzić?
UWAGAJeśli czujesz się zirytowana, rozdrażniona, zmartwiona lub winna najbardziej prawdopodobnym celem dziecka jest NADMIERNA UWAGAPoproś o zrobienie czegoś konstruktywnego „Kocham Cię i … (przykład: Zależy mi na tobie i spędzę z Tobą czas później”)

Zaplanuj specjalny czas.

Ustal plan dnia.

Korzystaj ze spotkań rodzinnych.

Dotykaj bez słów.

Ustal niewerbalne sygnały

WŁADZAJeśli czujesz się zagrożona (utrata kontroli/władzy) sprowokowana, pokonana prawdopodobnie chodzi o WŁADZĘPrzyznaj, że nie możesz dziecka do niczego zmusić i poproś o pomoc.

Nie walcz i nie poddawaj się.

Wycofaj się z konfliktu i uspokój.

Bądź stanowczy i uprzejmy.

Działaj , nie mów. Zdecyduj co zrobisz.

Niech szefem będzie plan dnia.

Dbaj o wzajemny szacunek.

Dawaj ograniczony wybór.

Wykorzystaj pomoc dziecka do ustalenia rozsądnych i nielicznych granic.

Ćwicz konsekwencję.

Zachęcaj.

Wykorzystaj władze w sposób pozytywny.

Korzystaj ze spotkań rodzinnych.

ZEMSTAJeśli czujesz się zraniona (bo tak bardzo się starasz a dziecko sią TAK zachowuje), zniechęcona, rozczarowana prawdopodobnie chodzi o ZEMSTĘOdnieś się do zranionych uczuć: „Po twoim zachowaniu widzę, że jest Ci przykro. Czy możemy o tym porozmawiać?”

Unikaj kar i rewanżu.

Słuchaj w sposób odzwierciedlający.

Napraw krzywdy.

Wspieraj mocne strony.

Korzystaj ze spotkań rodzinnych.

BRAK  WIARYJeśli czujesz brak wiary w siebie (nie potrafię dotrzeć do własnego dziecka), bezradność, beznadzieję – może chodzić o ten etap kiedy dziecko już się WYCOFAŁO i wykazuje BRAK WIARYPokazuj, że wierzysz. Pomagaj wykonywać zadania krok po kroku.

Przestań krytykować.

Doceniaj każdą, nawet najmniejszą próbę.

Koncentruj się na mocnych stronach i atutach.

Nie użalaj się. Nie poddawaj się.

Aranżuj okazje do osiągania sukcesu.

Ucz umiejętności, pokazuj jak wykonywać zadania.

Czerp przyjemność z przebywania z dzieckiem.

Buduj na jego zainteresowaniach.

Zachęcaj, motywuj, wspieraj.

Korzystaj ze spotkań rodzinnych.

 

Comments (0)

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*